Food Act 13 rondt de kaap van de 3 miljoen opgehaalde voeding

Wat hebben Food Act 13 en 120 blauwe vinvissen gemeen? Het antwoord: 3 miljoen kilogram. Food Act 13 haalde sinds de opstart goed zeven jaar geleden al 3.000 ton voeding op, 20 blauwe vinvissen wegen samen evenveel. “Dat wil zeggen dat onze leerwerknemers maandelijks 34.900 kilogram voeding sorteren”, stelt ondervoorzitter Bram Deloof.

Food Act 13 startte eind november 2018 op binnen de schoot van de Zuid-West-Vlaamse welzijnsvereniging W13. Het doel van het regionale voedseldistributieplatform: jaarlijks 200 ton verse voeding van de vuilnisbak redden én die voeding verdelen onder tientallen sociale organisaties. “Al snel bleek dat Food Act 13 het doel van 200 ton fors naar boven mocht bijstellen”, zegt ondervoorzitter Bram Deloof. “In 2025, bijvoorbeeld, haalde Food Act 13 liefst 493.483 kilogram op. Dat is bijna 16 ton meer dan de voorbije twee jaar. Vorig jaar werd ook 486.292 kilogram verdeeld onder tientallen sociale organisaties.”

Voor de volledigheid: Food Act 13 haalde de jaren daarvoor respectievelijk 13.187 kg (2018, opstart eind november), 283.918 kg (2019), 356.786 kg (2020), 405.629 kg (2021), 501.690 kg (2022), 475.695 en 477.714 kg (2024) op.

W13

Minieme hoeveelheid afval

“Na iets meer dan zeven jaar mogen we dan ook een nieuwe mijlpaal aankondigen: Food Act 13 heeft intussen 3.008.102 kilogram voeding opgehaald bij supermarkten, voedingsbedrijven en lokale handelaars. Dat is gemiddeld 420 ton per jaar of 34.900 kilogram per maand. Ter vergelijking: 3.000 ton is het equivalent van 20 blauwe vinvissen, het grootste dier op aarde. Die 3 miljoen kilo is exclusief afval. Door een aantal redenen kunnen we niet alle voeding verdelen. Maar het verlies is miniem, namelijk 2,48 procent.”

Bijna 32 procent van alle ingezamelde voeding is groente (961.398 kg), gevolgd door fruit (614.291 kg). De top vijf wordt vervolledigd door zuivel (zonder melk; 308.006 kg), bereide gerechten (254.942 kg) en brood (245.397 kg). In de bijgevoegde infografiek vind je het volledige overzicht per categorie.

Winkelwaarde ruim 16 miljoen euro

Het totale gewicht van de opgehaalde voeding in zeven jaar is indrukwekkend, de economische waarde is dat zeker. “Jaarlijks berekent Food Act 13 de indicatieve winkelwaarde (de gemiddelde prijs per kilogram opgehaalde verse voeding)”, legt coördinator Arnout Vercruysse uit. “Voor 2025 was dat 5,43 euro. Vorig jaar hebben we met andere woorden 2,68 miljoen euro aan voeding gered. Extrapoleren we naar de volledige 3 miljoen kilogram, dan gaat het om een bedrag van minstens 16,3 miljoen euro, want de voorbije jaren was de indicatieve winkelwaarde vaak hoger.”

De ophaling en verdeling gebeurt sinds de opstart door leerwerknemers. Zij krijgen binnen Food Act 13 een opleiding als chauffeur of magazijnier. Er is elk jaar ook een plek voor een administratief leerwerknemer. “Intussen zijn er 161 leerwerknemers de revue gepasseerd”, aldus voorzitter Lynn Callewaert. “Zij worden altijd toegeleid vanuit een van de OCMW's in de regio (het OCMW van hun woonplaats) of VDAB of GTB (Gespecialiseerd Team Bemiddeling). Onze opleiding werkt alvast: zeven op de tien leerwerknemers stromen na het traject bij ons door naar het normaal economisch circuit of volgen een verdere opleiding.”

W13

De opleiding omvat trouwens niet alleen vaardigheden op de werkvloer: een aantal leerwerknemers volgt bij Food Act 13 ook Nederlandse les. "Deze lessen worden gegeven in samenwerking met Stad Kortrijk en vzw Mentor", aldus nog Lynn Callewaert. “We vinden het heel belangrijk dat de leerwerknemers op een goede manier Nederlands leren. Op de werkvloer is Nederlands ook de voertaal. Dat is nodig om hen voor te bereiden op een toekomstige job.”

Financiering

Food Act 13 zou niet bestaan zonder de 14 lokale besturen die bij W13 aangesloten zijn. Zij dragen namelijk het gros van de werkingskosten. Voor de komende jaren investeren de steden en gemeenten uit de regio extra in Food Act 13. “Kortrijk voorziet middelen voor twee werkvloerbegeleiders en voor enkele bestelwagens. De 13 andere lokale besturen betalen jaarlijks een bijdrage per aantal inwoners en daarbovenop een bijdrage gebaseerd op het aantal kilo’s dat ze krijgen. Dat gaat om een bedrag van 233.000 euro dat jaarlijks wordt geïndexeerd. Deze stijging toont in elk geval dat onze lokale besturen geloven in Food Act 13. Daarnaast kunnen we ook rekenen op een jaarlijkse bijdrage van Sociale Maribel (21.000 euro). Tot slot wil ik nog onze goede samenwerking met de Voedselbank West-Vlaanderen benadrukken”, besluit voorzitter Lynn Callewaert.

Love In Action uit Wervik is een van de tientallen sociale organisaties die voedsel aangeleverd krijgt door Food Act 13.

Karin Charlet: "Voor de opstart van Food Act 13 moesten we zelf naar de supermarkten om voeding op te halen. Dan moesten we opletten dat de voeding nog vers was voor onze bedeling. Nu krijgen we van Food Act 13 net voor onze wekelijkse bedeling voeding aangeleverd, wat voor ons heel goed en interessant is."

"Op zaterdag kunnen we dankzij Food Act 13 ook langsgaan bij Colruyt Menen. Ook als Food Act 13 gesloten is wegens vakantie, zoals tijdens de kerstvakantie, zorgt Food Act 13 ervoor dat we naar Colruyt kunnen. Zo konden we de voorbije kerstvakantie tweemaal een bedeling doen. Dat is mooi meegenomen, want we voelen dat een aantal gezinnen die bij ons aankloppen echt wel nood hebben aan een wekelijks pakket."